Wstęp / Wszystko o nauce / Fitoskładniki
Fitoskładniki, często określane jako fitochemikalia, to związki występujące w różnych roślinach. Z punktu widzenia kategoryzacji stanowią one specyficzną grupę, gdyż nie zaliczamy do nich witamin, minerałów, kwasów tłuszczowych, skrobi czy błonnika.
Obejmuje to ogromną liczbę substancji (rzędu wielu tysięcy) oznaczanych trudnymi do zapamiętania terminami – np. flawonoidy, terpeny, fenole, fitosterole, fitoestrogeny, ligniny, glukozynolany, izotiocyjaniany i wiele innych. Wiele z tych substancji ma znaczące działanie przeciwutleniające (najbardziej znane na rynku to karoteny i bioflawonoidy).
Stwierdzono, że niektóre składniki fitochemiczne zmniejszają ryzyko wystąpienia miażdżycowej choroby serca, a ponadto ograniczają procesy zapalne w tkankach uszkodzonych przez wolne rodniki. Bardzo intensywnie badany jest wpływ niektórych fitoskładników (głównie izoflawonów zawartych w soi) na różnego rodzaju nowotwory (piersi, prostaty, jelit).
W ich obfitości znajdziemy także substancje wykazujące działanie antybakteryjne i przeciwwirusowe, obniżające ciśnienie krwi i powstawanie zakrzepów, związki wspierające układ odpornościowy, pracę poszczególnych narządów ( wątroba, nerki, prostata itp.).
Wiele fitochemikaliów charakteryzuje się różnymi barwami – obecnie w roślinach znanych jest ponad 600 różnych barwników i wciąż odkrywane są nowe (większość z nich należy do grupy karotenów i karotenoidów).
Nazwy fitochemikaliów bardzo często pochodzą od nazwy rośliny (np. echinakozydy od nazwy Echinacea, ginkgozydy od nazwy miłorzębu japońskiego itp.).
Oprócz substancji prozdrowotnych w tej grupie znajdziemy także stosunkowo szeroką gamę substancji, które niezbyt nadają się do spożycia, niektóre mogą wręcz być niebezpieczne dla zdrowia. Rośliny wytwarzają je w ramach swoich mechanizmów obronnych, ogólnie określa się je jako antyżywieniowe. Z tego powodu w praktyce warto skupić się na tym, jakie konkretne produkty spożywcze należy spożywać lub jakie modyfikacje kulinarne i technologiczne zastosować, aby je wyeliminować.
Mgr. Martin Jelínek
MUDr. Ladislav Horváth
Jako lekarz pierwszego kontaktu moi pacjenci często pytają mnie, jak prawidłowo się odżywiać. Dlatego przestudiowałam wiele książek i przeszłam kilka kursów, ale nadal grzebałam w zalewie różnych informacji o żywieniu i dezinformacji, stylach odżywiania i współczesnych dietach i nie znajdywałam odpowiedzi na moje pytania - dopóki nie trafiłam na Pana Mgr . Jelínek i jego kursy. Po kilku miesiącach nauki informacje zdobywane na kursach stopniowo zaczęły łączyć się w jedną całość i teraz mogę dużo lepiej doradzać swoim pacjentom. Jeśli cenisz swoje zdrowie, myślisz o tym co jesz i pijesz i chcesz się doskonalić w tym zakresie, osobiście mogę polecić kursy Martina Jelínka, a w szczególności kurs Konsultanta Żywieniowego. Bardzo spodobała mi się kompleksowość i obiektywizm, z jakim Pan Jelínek podszedł do poszczególnych wskazówek żywieniowych – ze wszystkimi plusami i minusami. Nauczył mnie iść we właściwym kierunku w dziedzinie żywienia. Bardzo mu za to dziękuję!
Jakub Lukeš
Na początku wątpiłam, czy uda mi się ukończyć ten kurs w moim zawodzie, gdzie ręce, język i czas odgrywają GŁÓWNĄ rolę. Jestem szefem kuchni... Dziś, po 6-miesięcznym i pomyślnie ukończonym kursie, mogę go tylko polecić. WIECIE!!!? Osiągnięcie holistycznego, kompleksowego odżywiania dla każdego somatotypu nie jest łatwe. Ale ścieżka pana mgr Jelínka jest piękna w swojej prostocie. Wisienką na torcie jest jego elastyczna gotowość do pomocy w wyjaśnianiu. Nie ukończyłam całego kursu „Doradcy Żywieniowego”, żeby otworzyć gabinet konsultacyjny, ale żeby zrozumieć związek między smakami a uczuciem głodu. Wypróbowałam wszystkie metody nauczania tylko na sobie i jestem pod wrażeniem! To działa. Schudłam 11 kilogramów i dziś pomagam rodzicom w wyjaśnianiu i rozumieniu. Dziś wiem, że pan mgr Jelínek, jako nauczyciel, nie uczy uczniów, ale POMAGA przyszłym kolegom. Za to należą mu się WIELKIE PODZIĘKOWANIA i JESZCZE WIĘKSZY SZACUNEK. Mogę tylko POLECAĆ jego kursy. Nie ukończę studiów podyplomowych...
Bc. Jana Jílková
Brałem w życiu x kursów, więc mogę porównać. W każdym z poprzednich kursów czegoś mi brakowało, a ten przerósł moje oczekiwania. Naprawdę nie przesadzam. Nie mam nic do zarzucenia temu kursowi. Pan Jelínek był wspaniałym wykładowcą i przewodnikiem. Wyraziłem zgodę na konsultacje i podzielenie się wrażeniami z innymi uczestnikami kursu. Kolejną korzyścią były spotkania raz w miesiącu i możliwość wyjaśnienia niejasności. Niesamowita była także aplikacja ZOF do tworzenia menu. Bardzo doceniam nieograniczony dostęp do kursu, ponieważ nawet dziś lubię przeglądać niektóre rozdziały jeszcze raz i w poradni w poszukiwaniu ciekawych pytań i odpowiedzi. W praktyce wykorzystuję teraz bardzo cenne informacje, których nauczyłem się na kursie. Dlatego też bardzo serdecznie dziękuję Panu Jelínkowi!