Wstęp / Wszystko o nauce / ADHD
ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) lub zaburzenie hiperkinetyczne lub zaburzenie uwagi z nadpobudliwością to choroba obejmująca:
Trudności mają charakter przewlekły i nie są spowodowane zaburzeniami neurologicznymi, sensorycznymi, motorycznymi ani upośledzeniem umysłowym. Zaburzenia te występują 3-9 razy częściej u chłopców w porównaniu do dziewcząt, częstość występowania w populacji dzieci do 18 roku życia szacuje się na 3–18%. W 40–50% przypadków zespół ten utrzymuje się do wieku dorosłego.
Przyczyny to:
1. Genetyczne.
Badania wykazały, że ADHD ma podłoże genetyczne – mężczyźni z ADHD są 5 razy bardziej narażeni na to, że ich dzieci będą cierpieć na to zaburzenie.
2. Epigenetyka.
W porównaniu z genetyką odgrywają one znacznie mniejszą rolę, do najczęściej wymienianych wpływów zaliczają się:
Leczenie ADHD wymaga kompleksowego podejścia na poziomie współpracy rodziców z nauczycielami, psychologami, neurologami i psychiatrami. Środowisko rodzinne, w którym dziecko dorasta, jest kluczowe – dysharmonijne, niestabilne i zawodne relacje w rodzinie, zaniedbania, nieproporcjonalne kary i zdezorganizowany tryb życia mają negatywny wpływ. Dzieci mogą zareagować na to wszystko pogorszeniem zachowania.
Badając wpływ diety na ADHD, wykazano, że może ona wpływać na zachowanie i nastrój dzieci z ADHD, ale nie jest przyczyną.
Badania pokazują, że zmiany nawyków żywieniowych mogą redukować objawy tej choroby. Stwierdzono, że dzieci z ADHD często mają niezdrowe nawyki żywieniowe lub brak odpowiednich składników odżywczych. Ciekawym punktem widzenia, który wyznacza kierunek dalszych badań, jest podzielenie pojęcia diety na dwa główne formuły:
1. Zachodnia.
Ta formuła żywieniowa charakteryzuje się wysokim spożyciem:
Jednocześnie typowe jest minimalne spożycie owoców, warzyw i ryb.
2. Zdrowy.
Jest to model diety o wysokiej zawartości:
Wiąże się to z wyższą zawartością kwasów tłuszczowych omega-3, witamin z grupy B i błonnika, które są najczęściej wymienianymi czynnikami mającymi większy wpływ na objawy behawioralne.
Stwierdzono, że jedzenie według zachodniej formuły żywieniowej wiąże się z ponad dwukrotnie większym ryzykiem zdiagnozowania ADHD. Na tej podstawie opracowano również definicję dostosowań dietetycznych dla dzieci dotkniętych ADHD:
1. Regularność i odpowiednia wielkość porcji.
Układ nerwowy źle reaguje na długotrwałe głodzenie, zbyt małe lub odwrotnie duże porcje jedzenia. Największy wpływ mają wahania poziomu cukru we krwi, które objawiają się zmęczeniem i utratą koncentracji.
2. Dieta o niższych wartościach glikemicznych.
Dzieci z nawykiem spożywania dużych ilości cukru są zawsze niespokojne, agresywne i niezdolne do koncentracji przez dłuższy czas. Warto zatem zmodyfikować jadłospis tak, aby pokazywał niższe wartości indeksu i ładunku glikemicznego.
3. Białko odpowiedniej jakości.
Zasada ta nabiera szczególnego znaczenia w sytuacjach, gdy na poszczególnych etapach rozwoju dziecka dochodzi do długotrwałego zmniejszonej podaży białka. Będzie to miało negatywny wpływ nie tylko na rozwój fizyczny, ale także psychiczny.
4. Wystarczająca ilość błonnika.
Błonnik odgrywa tu rolę głównie w powiązaniu z mikroflorą jelitową, która odpowiada za większość produkcji serotoniny w organizmie.
5. Wystarczające źródła kwasów omega-3.
Tłuszcze Omega-3 mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie mózgu, u dzieci dotkniętych ADHD ich suplementacja wpływa pozytywnie.
6. Wystarczająca ilość witamin i minerałów.
Wielokrotnie stwierdzono, że u dzieci z ADHD występuje niższy poziom minerałów – głównie cynku, żelaza, magnezu, wapnia i fosforu. Jednocześnie wiemy, że witaminy z grupy B pomagają w tworzeniu neuroprzekaźników. Niedobór tych substancji może prowadzić do zaburzeń funkcji poznawczych (lęk, agresywność, zaburzenia snu).
7. Wystarczająca ilość przeciwutleniaczy.
Przeciwutleniacze poprawiają funkcje mózgu - koncentrację, pamięć, uczenie się i zdolności motoryczne.
8. Reżim picia.
Brak płynów powoduje odwodnienie organizmu, na co komórki mózgowe są bardzo wrażliwe. Prowadzi to do bólów głowy, drażliwości, a nawet zaburzeń psychicznych.
9. Używanie przypraw.
Szereg ziół i przypraw wspomaga pracę mózgu i chroni go przed różnymi zaburzeniami. Najczęściej cytowane to:
10. Unikanie niepożądanych substancji i żywności.
Badania konsekwentnie wskazują, że niektóre dodatki (barwniki, słodziki, konserwanty, wzmacniacze smaku) mają tendencję do sprzyjania typowym objawom ADHD.
Jednocześnie eksperymentuje się z dietami eliminacyjnymi, w ramach których usuwa się z diety pokarmy będące potencjalnymi alergenami, które mogą wpływać na nastrój i zachowanie dzieci:
Badania wykazały, że wyeliminowanie tych pokarmów doprowadziło do złagodzenia objawów u 70% dzieci z ADHD.
Mgr. Martin Jelínek
Lucie Hermanová
Tym samym chciałbym Wam podziękować, że mogłem stać się chociaż małą częścią „rodziny ATAC” :-) Ostatnie półrocze było nieco bardziej wymagające, ale też bardzo owocne. Studia bardzo mi się podobały i dosłownie pochłaniałam każdą nową informację. Dzięki informacjom, które miałam okazję przedostać się przez studia, moje życie pójdzie teraz w innym, lepszym kierunku. To, co najbardziej mi się podobało w kursie – poza tym, że kurs Pana Jelínka jest najbardziej wszechstronny w naszym kraju – to wyjątkowa gra edukacyjna ZOF. Uczeń ma możliwość wypróbowania jak powinno wyglądać menu na danej lekcji. Gra natychmiastowo ocenia błędy popełnione przez ucznia , dzięki czemu można od razu szukać korekty i zbliżyć się do wyimaginowanego „idealnego” menu. Polecam ten kurs każdemu, komu nie jest obojętne zdrowie swoje i swoich bliskich. Bardzo się cieszę, że zdecydowałam się na Wasz kurs
Jitka Kočová
Światem żywienia interesuję się już od czasów studenckich. Szukając kursu z zakresu poradnictwa żywieniowego nie chciałam po prostu nauczyć się liczyć kalorii, ale głębiej zgłębić tajniki funkcjonowania naszego organizmu i zrozumieć szersze powiązania. Sześciomiesięczny kurs na Konsultanta ds. Żywienia i Suplementacji zaimponował mi swoim zakresem, spełnił dokładnie moje oczekiwania. Świetne było także dołączenie aplikacji ZOF, dzięki której od razu miałem okazję zaobserwować zdobytą wiedzę podczas praktycznego tworzenia menu. Bardzo pomógł mi także fakt, że kurs był online. Teraz z radością przekazuję zdobyte informacje moim klientom, ucząc ich, jak stworzyć własną idealną dietę, a jednocześnie zrozumieć, dlaczego jest ona dla nich dobra. Wsparcie po kursie, gdy mamy jeszcze dostęp do gabinetu pana Jelínka, jest również absolutnie niesamowite, sama korzystałam już z tej opcji w pracy z bardziej wymagającym klientem. Na koniec dodałem kilka innych kursów, w tym państwowy egzamin, wracam do lekcji i czerpię z nich również w swojej praktyce. Polecam naukę u Pana Jelínka każdemu, kto zajmuje się żywieniem lub po prostu interesuje się tym tematem i ma pytania.
Ing. Eva Kusová
Od kilku lat pracuję w świecie zdrowia, fitnessu i dobrego samopoczucia. Pogłębiam swoją wiedzę studiując indywidualne kursy z zakresu żywienia. Odżywianie w sporcie poprzez kursy Atac przypadło mi do gustu, gdyż zajęcia sportowe stały się dla mnie niezbędnym sposobem na relaks, odpoczynek i praktykę zawodową. Jedną z najważniejszych umiejętności Konsultanta Żywieniowego jest umiejętność kompleksowego myślenia w kontekstach prowadzących do wyznaczonych celów. To właśnie tę umiejętność najbardziej cenię na kursie. Chciałbym podziękować Martinowi Jelínkowi za jego wyjątkowe podejście i spojrzenie na problem oraz za przedstawiony przez niego wyjątkowy kurs.