Wstęp / Wszystko o nauce / Alergie pokarmowe
Istnieje wiele sytuacji, w których układ odpornościowy reaguje nadmiernie na normalne sytuacje. Efektem tego są stosunkowo częste w populacji stany alergiczne, które charakteryzują się nadmierną lub zmienioną odpornością humoralną lub komórkową. Wiemy, że w normalnych okolicznościach przeciwciało wiąże się z antygenem, tworząc kompleks, który nie jest biologicznie aktywny. Reakcja alergiczna powstaje w sytuacji, gdy układ odpornościowy reaguje na taki kompleks nieproporcjonalnie gwałtownie.
Antygen wywołujący reakcję alergiczną może mieć różne pochodzenie:
- W przypadku antygenu pochodzenia egzogennego (substancji obcej) pojawia się alergia.
- Jeśli chodzi o własny antygen organizmu, pojawia się choroba autoimmunologiczna.
Żywność alergie są zatem niepożądaną reakcją na określony pokarm lub składnik żywności, która jest uwarunkowana reakcjami immunologicznymi (układ odpornościowy postrzega je jako obce substancje i reaguje tworząc przeciwciała). Alergie pokarmowe powodują:
- Samo jedzenie,
- Ukryte alergeny,
- Dodatki,
- Pozostałości środków ochronnych, gleby lub opakowań żywności,
- Produkty pośrednie powstające podczas niewłaściwego przechowywania łatwo psującej się żywności.
Alergicznymi składnikami żywności są prawie zawsze białka i glikoproteiny.
Alergie bardzo często mylone są z terminem „nietolerancja”. Jest między nimi znacząca różnica, gdyż nietolerancjami są wszelkie nietolerancje pokarmowe, których powstanie (w odróżnieniu od alergii) nie wiąże się z żadnymi procesami immunologicznymi. Nietolerancja pokarmowa może powstać także wtórnie na skutek różnych chorób (np. zaburzenia trawienia czy wchłaniania na skutek biegunki zakaźnej, zapalenia trzustki, chorób wątroby).
Istnieje również termin pseudoalergia (w uproszczeniu „nadwrażliwość”), który oznacza sytuację, w której objawy są takie same jak w przypadku alergii, ale bez odpowiedzi immunologicznej (produkcji przeciwciał). W pseudoalergiach organizm reaguje na określone substancje w zależności od ich ilości, intensywność objawów zależy od podatności i wrażliwości organizmu. Najczęściej jest to reakcja na konserwanty, suplementy diety lub substancje zawarte w żywności w dużych stężeniach (ale najczęstsza jest nietolerancja histaminy, np. typowe jest także przedawkowanie witaminy C). Co ciekawe, pseudoalergie występują znacznie częściej niż same alergie.
Alergie pokarmowe dzielą się na kilka typów, które różnią się także szybkością nasilania się objawów. „Prawdziwe” alergie pokarmowe dotykają 6–8% niemowląt, 3–5% małych dzieci i 2–4% dorosłych.
Objawy alergii pokarmowych są różne, najczęstsze to:
Ale odporność może reagować tylko w przypadku anafilaksji, która zagraża życiu.
Typowym objawem alergii pokarmowej jest zespół alergii jamy ustnej (OAS). Pojawia się 5-30 minut po spożyciu posiłku, objawia się swędzeniem podniebienia, nosogardzieli, obrzękiem warg, pączkiem na błonie śluzowej, obrzękiem krtani. Najczęściej powodują ją owoce (jabłka, brzoskwinie), warzywa (pomidory, seler), przyprawy lub alergeny w powietrzu (pyłki).
Układ odpornościowy może zareagować gwałtownie na każdy składnik diety lub pożywienia, jednak najczęstszą przyczyną alergii pokarmowych jest tylko kilka pokarmów, dlatego Unia Europejska wprowadziła prawny obowiązek sprzedawców żywności wykazywania kilku najczęściej występujących alergenów Lata temu:
Leczenie alergii pokarmowych polega na:
- Wykluczenie z jadłospisu pokarmów alergizujących (tzw. dieta eliminacyjna).
Okres eliminacji wynosi od kilku miesięcy do czasami do końca życia. Diety te należy stosować ostrożnie, zwłaszcza u małych dzieci, gdzie wzrasta zapotrzebowanie na dostarczenie wszystkich składników odżywczych niezbędnych do wzrostu i rozwoju (ryzyko krzywicy czy anemii ). Ogólnie rzecz biorąc, alergie, które pojawiają się w pierwszych trzech latach życia, zwykle szybko znikają. Alergie, które pojawiają się po trzecim roku życia, utrzymują się stosunkowo długo.
- W regulacji mikroflory jelitowej.
Prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego błony śluzowej jelit – tzw. GALT (tkanki limfatycznej jelit) – jest niezbędne do rozwoju alergii pokarmowej, która chroni organizm przed antygenami dostającymi się do organizmu wraz z pożywieniem (bakterie, wirusy)., pierwotniaki itp.). Czasami możliwe jest takie dostosowanie diety, aby zoptymalizować aktywność mikroflory jelitowej, aby zmniejszyć wchłanianie alergenów przez błonę śluzową jelit i zmniejszyć lub wyeliminować objawy alergii.
Niewątpliwe istotne jest stwierdzenie, że pełne karmienie piersią do 4-6 miesiąca życia wpływa na ograniczenie występowania alergii w pierwszych dwóch latach życia. Interesujący jest także związek pomiędzy możliwym rozwojem choroby alergicznej a wczesnym wprowadzeniem pokarmów uzupełniających (lub pokarmów stałych). Wykazano, że opóźnienie podania mleka krowiego i białek jaj do co najmniej pierwszego roku życia, ryb do co najmniej dwóch lat i orzechów do trzeciego roku życia zapobiega nawrotom nowych alergii pokarmowych u dzieci z grupy ryzyka.
Mgr. Martin Jelínek
Ing. Eva Kusová
Od kilku lat pracuję w świecie zdrowia, fitnessu i dobrego samopoczucia. Pogłębiam swoją wiedzę studiując indywidualne kursy z zakresu żywienia. Odżywianie w sporcie poprzez kursy Atac przypadło mi do gustu, gdyż zajęcia sportowe stały się dla mnie niezbędnym sposobem na relaks, odpoczynek i praktykę zawodową. Jedną z najważniejszych umiejętności Konsultanta Żywieniowego jest umiejętność kompleksowego myślenia w kontekstach prowadzących do wyznaczonych celów. To właśnie tę umiejętność najbardziej cenię na kursie. Chciałbym podziękować Martinowi Jelínkowi za jego wyjątkowe podejście i spojrzenie na problem oraz za przedstawiony przez niego wyjątkowy kurs.
Ing. Radka Sovšáková
Kurs Konsultant ds. Żywienia i Suplementacji przerósł moje oczekiwania. Treść i forma nauczania jest na bardzo wysokim poziomie, a jednocześnie staniesz się częścią społeczności, w której będziesz miał wsparcie i wsparcie, które z pewnością będziesz mile widziany, zwłaszcza na początku swojej praktyki doradczej. Poradnia dla Absolwentów, w której Mgr. Jelínek odpowiada na wszystkie nasze pytania za darmo. To tak, jakby mieć internetowego eksperta-mentora. Na kursach Atac doceniłem także ich obiektywność i szeroki zakres. Wszystkie informacje zostały przedstawione z różnych punktów widzenia, abyśmy sami mogli wyrobić sobie własną opinię. W dzisiejszym świecie, w którym każdy ekspert jest zwolennikiem określonego kierunku żywieniowego i jednocześnie przeciwnikiem wszystkich innych, jest to bardzo cenna umiejętność.
Lucie Hermanová
Tym samym chciałbym Wam podziękować, że mogłem stać się chociaż małą częścią „rodziny ATAC” :-) Ostatnie półrocze było nieco bardziej wymagające, ale też bardzo owocne. Studia bardzo mi się podobały i dosłownie pochłaniałam każdą nową informację. Dzięki informacjom, które miałam okazję przedostać się przez studia, moje życie pójdzie teraz w innym, lepszym kierunku. To, co najbardziej mi się podobało w kursie – poza tym, że kurs Pana Jelínka jest najbardziej wszechstronny w naszym kraju – to wyjątkowa gra edukacyjna ZOF. Uczeń ma możliwość wypróbowania jak powinno wyglądać menu na danej lekcji. Gra natychmiastowo ocenia błędy popełnione przez ucznia , dzięki czemu można od razu szukać korekty i zbliżyć się do wyimaginowanego „idealnego” menu. Polecam ten kurs każdemu, komu nie jest obojętne zdrowie swoje i swoich bliskich. Bardzo się cieszę, że zdecydowałam się na Wasz kurs